Podatnikami podatku dochodowego od osób fizycznych są osoby fizyczne prowadzące indywidualną działalność gospodarczą oraz działalność w formie spółki cywilnej lub jednej z osobowych spółek prawa handlowego tj. spółki jawnej, komandytowej, partnerskiej lub komandytowo-akcyjnej. Nie dotyczy to spółek kapitałowych tj. spółki z o.o. i spółki akcyjnej, które posiadając osobowość prawną są podatnikami podatku dochodowego od osób prawnych.
O tym, czy masz prawo wyboru formy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych, czy jesteś tego prawa pozbawiony, decyduje rodzaj działalności, jaką zamierzasz prowadzić. Jeżeli jesteś uprawniony do skorzystania z możliwości płacenia podatku w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, czy też w formie karty podatkowej, musisz zdecydować, czy chcesz z tego prawa korzystać.
Przedsiębiorca może wybrać opodatkowanie według skali progresywnej (18%, 32%) lub opodatkowanie według tzw. stawki linowej (19%).
Z tą formą opodatkowania wiąże się największa ilość obowiązków. Musisz bowiem pamiętać, że do Ciebie będzie należało obliczenie comiesięcznych zaliczek na podatek i wpłacanie ich na rachunek urzędu skarbowego. Pierwszą zaliczkę zapłacisz za miesiąc, w którym Twój dochód przekroczy kwotę powodującą obowiązek zapłaty podatku wyliczoną zgodnie z obowiązującą w danym roku skalą podatkową. Zaliczki miesięczne za okres od stycznia do listopada uiszcza się w terminie do dnia 20 każdego miesiąca za miesiąc poprzedni.
Przedsiębiorca opodatkowany wg skali progresywnej, ma obowiązek prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (art.24aupdof) albo prowadzenia ksiąg rachunkowych. Najbardziej popularną formą ewidencji jest podatkowa księga przychodów i rozchodów. Jeżeli rozpoczynasz prowadzenie działalności gospodarczej, musisz założyć księgę na dzień rozpoczęcia tej działalności. Ponadto w terminie 20 dni od dnia założenia księgi masz obowiązek zawiadomić (w formie pisemnej) naczelnika urzędu skarbowego, właściwego według Twojego miejsca zamieszkania, o jej prowadzeniu.
Dochód uzyskany z działalności gospodarczej, może być opodatkowany według 19% stawki (bez względu na wysokość dochodu). O wyborze tego sposobu płacenia podatku musisz powiadomić pisemnie właściwego naczelnika urzędu skarbowego - do dnia 20 stycznia, a jeżeli rozpoczynasz działalność w ciągu roku - do dnia poprzedzającego dzień rozpoczęcia działalności gospodarczej nie później jednak niż w dniu uzyskania pierwszego przychodu. Dokonany wybór dotyczy również lat następnych chyba, że w terminie do dnia 20 stycznia roku podatkowego, zostanie złożone oświadczenie o rezygnacji z tego sposobu opodatkowania lub oświadczenie o zastosowanie formy opodatkowania określonej w ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym.
Pamiętać należy o tym, że nie można skorzystać z tego sposobu płacenia podatku wówczas, gdy wykonuje się usługi - na rzecz pracodawcy, u którego było się zatrudnionym w poprzednim lub bieżącym roku podatkowym, albo też jest się zatrudnionym nadal (art. 9a ust. 3 updof).
